รวมสายพันธุ์ข้าวนานาชนิดที่มีอยู่ในประเทศไทย

ปรากฏชื่อในตำรายาไทย กล่าวว่า ข้าว เหนียวกัญญามีใบสีดำ เมล็ดสั้นมีสีดำ รสออกมันขม ใช้เป็นยาบำรุงโลหิต มีคนเคยบอกว่า ข้าว สายพันธุ์นี้หายาก

ข้าวทับทิมชุมแพ เพื่อสุขภาพกันเถอะ มากินข้าว

ข้าวกล้องหอมมะลิแดง เป็นข้าวพันธุ์สังข์หยด ที่มีเมล็ดเรียว ยาว มีกลิ่นหอม มีลักษณะพิเศษคือ ทานง่าย ไม่แข็งกระด้าง หรือฝืดคอ เหมือนข้าวแดงที่จำหน่ายทั่วไป มีคุณค่าสารอาหารสูง โดยเฉพาะวิตามินเอสูง

ข้าวสีนิล หรือ ข้าวหอมนิล หรือ ข้าวก่ำ คือข้าวที่มีสีดำโดยกำเนิด ไม่ได้มีการย้อมสีใดๆ ทั้งสิ้น มีรสชาตอร่อย มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง โดดเด่น แตกต่างจากข้าวสีอื่น มีคุณประโยชน์บางอย่างมากกว่าข้าวสีอื่น ในตลาดจะมีข้าวสีนิลทั้งแบบที่สีหลายขั้นตอนซึ่งเป็นขั้นตอนเหมือนกับการสีข้าวสารจนเป็นสีขาว แต่ข้าวสีนิลนี้สีอย่างไรก็ไม่ขาว และแบบที่กำลังเป็นที่นิยมบริโภคกันคือการสีแบบข้าวกล้อง คือการสีเอาเปลือกออกเท่านั้น ซึ่งจะคงคุณค่าทางโภชนาการ คุณค่าทางยา วิตามิน เกลือแร่ต่างๆ ไว้ได้ครบถ้วน และกำลังมาแรงคือข้าวกล้องงอกสีนิล ข้าวกล้องงอกแบบนี้มีสาร GABA ป้องกันโรคอัลไซเมอร์ปริมาณมากกว่าข้าวกล้องงอกแบบอื่นหลายเท่า

ข้าวเป็นกลุ่มธัญพืชที่สำคัญรองจากข้าวสาลี และข้าวโพด ผลผลิตข้าวมีมากในแถบเอเชีย คือ มีผลผลิตทั้งหมดเกือบ 92% ของโลก และยังเป็นสินค้าหลักทางการเกษตรของไทยที่มีปัญหาด้านการแข่งขันในตลาด ค้าข้าว ดังนั้นจึงจำเป็นต้องปรับปรุงแนวทางพัฒนาข้าวตั้งแต่การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและคุณภาพ การแปรรูปข้าว เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูง ทั้งนี้เพราะข้าวมีคุณประโยชน์ในด้านสุขภาพต่อผู้บริโภค อีกทั้งองค์ประกอบทางเคมี และชีวเคมีของข้าวไม่มีสารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เช่น กลูเตน ดังนั้น การพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าวเพื่อให้อุดมไปด้วย สารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ จึงเป็นทางเลือกหนึ่งให้กับผู้บริโภค โดยเฉพาะการแปรรูปข้าวกล้องให้เป็น ข้าวกล้องงอก (germinated brown rice) เพื่อสุขภาพ เนื่องจากข้าวกล้องงอกอุดมไปด้วยสารอาหารที่มีประโยชน์ ต่อร่างกาย และ ร่างกายสามารถนำไปใช้ในกิจกรรมของร่างกายได้ดีกว่าข้าวกล้อง เช่น อินโนซิทอล กรดเฟอร์รูริก กรดแกมมา-อะมิโนบิวไทริก (gamma-aminobutyric acid, GABA) โทโคทรีนอล แกมมาออริซานอล การรับประทานข้าว อย่างต่อเนื่องมีผลต่อการป้องกันการปวดศรีษะ ลดการท้องผูก ป้องกันมะเร็งลำไส้ รักษาระดับน้ำตาลในเส้นเลือด ป้องกันโรคหัวใจ ช่วยลดความดันโลหิต และป้องกันโรคความจำเสื่อม [1] นอกจากนี้ข้าวกล้องยังมีสีไม่น่ารับประทาน มีกลิ่นเฉพาะตัว และเกิดกลิ่นหืนเร็ว ทำให้อายุการเก็บรักษาสั้นเพียง 3-6 เดือน

ข้าวกล้อง - ข้าวเริ่มจากที่ชาวนาเก็บเกี่ยว อันนี้เรียกว่าข้าวเปลือก เมื่อนำไปโรงสีข้าว สีครั้งแรกก็จะได้ข้าวกล้องหรือเรียกอีกอย่างคือข้าวซ้อมมือ ข้าวขาวที่พวกเรากินกันก่อนสิเป็นสีน้ำตาลค่ะ แต่ไม่ว่าจะเป็นข้าวประเภทไหน เม็ดยาวเม็ดสั้นสีแดงสีน้ำตาล ถ้าผ่านการสีครั้งเดียวคือข้าวกล้องเหมือนกัน เช่น ข้าวหอมมะลิถ้าสีครั้งเดียวก็จะเรียกว่า ข้าวกล้องหอมมะลิค่ะ ตัวข้าวกล้องเพราะยังมีรำข้าวเหลืออยู่บนเม็ด จึงมีประโยชน์เพราะสารอาหาร วิตามินและไฟเบอร์ทั้งหลายอยู่บนรำข้าวทั้งนั้น สังเกตได้คือปลายข้าวยังเต็มเม็ดไม่มีรอยบุ๋ม

ข้าวกล้องหรือข้าวซ้อมมือ ข้าวที่สีเอาเปลือกและแกลบออก แต่ยังคงไว้ซึ่งจมูกข้าวหรือเยื่อหุ้มเมล็ดข้าว อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ ข้าวกล้องช่วยเรื่องระบบประสาท มีธาตุเหล็กในการสร้างเม็ดเลือด มีวิตามิน B บรรเทาอาการอ่อนเพลีย ป้องกันการเป็นตะคริวและปากนกกระจอก

สภาวะโลกร้อนได้ทำให้การปลูกข้าวในปัจจุบันต้องเผชิญกับมหาอุทกภัย และปัญหาการระบาดของโรคแมลงศัตรูพืชอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในเขตนาชลประทาน ภาคกลางรวมทั้งภาคเหนือตอนล่างที่มีระบบปลูกข้าวและการใช้ปุ๋ยเคมีในปริมาณสูง สภาวะโลกร้อนได้เอื่อต่อการระบาดของโรค แมลงศัตรูพืช โดยเฉพาะเพลี้ยกระโดดสี

ข้าวเหนียวธัญสิรินต้านทานโรคไหม้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานนามข้าว “ธัญสิริน” ซึ่งพัฒนาโดยหน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับสำนักวิจัยและพัฒนาข้าวกรมการข้าว และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา พัฒนาสายพันธุ์ข้าวเหนียวต้านทานโรคไหม้ โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลในการคัดเลือกร่วมกับการปรับปรุงพันธุ์แบบวิธีมาตรฐาน จนได้ข้าวเหนียวที่มีคุณภาพใกล้เคียงกับพันธุ์ กข 6 แต่มีความต้านทานโรคไหม้ ซึ่งเริ่มพัฒนาตั้งแต่ปี 2545 ใช้เวลาในการพัฒนาประมาณ 4 ปี Source: http://dna.kps.ku.ac.th/index.php/news-articles-rice-rsc-rgdu-knowledge/rice-breeding-lab/thunyasirin-rice-variety

ขาวดอกมะลิทนน้ำท่วม ทีมวิจัยดำเนินการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมมะลิ 80 ผ่านบรูณาการวิทยาการด้านเทคโนโลยีชีวภาพ โดยเน้นการใช้เทคนิคโมเลกุลเครื่องหมายดีเอ็นเอในการคัดเลือก (DNA Marker Assisted Selection) ร่วมกับวิธีปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับ (Backcrossing) เพื่อถ่ายทอดยีนที่ทนน้ำท่วมซึ่งทีมวิจัยค้นพบบนโครโมโซมที่ 9 เข้าสู่ข้าวขาวดอกมะลิ 105 วิธีการดังกล่าวช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการคัดเลือกและย่นระยะเวลาในการปรับปรุงพันธุ์ลง ผลจากการใช้กระบวนการทางเทคโนโลยีชีวภาพดังกล่าว ทำให้ได้พันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ที่มียีนทนน้ำท่วมฉับพลันเพิ่มเติมเข้ามา โดยยังคงลักษณะคุณภาพการหุงต้มและความอร่อยของข้าวขาวดอกมะลิไว้

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นผู้นำในสร้างพันธุ์ “ข้าวหอมมะลิ+4” ที่สามารถต้านทานโรคขอบใบแห้ง โรคไหม้คอรวง เพลี้ยกระโดด และทนน้ำท่วมฉับพลันได้พร้อมๆกัน โดยใช้เวลาเพียง 4 ปี ได้นำเอายีนจำนวนมากกว่า 10 ตำแหน่ง

ข้าวหอมนาปรังทนน้ำท่วม เป็นลูกผสมของข้าวทนน้ำท่วมกับข้าวขาวดอกมะลิ 105 หอมชลสิทธิ์ถูกคัดเลือกให้มีคุณสมบัติการหุงต้มแบบข้าวขาวดอกมะลิ เมล็ดข้าวมีกลิ่นหอม สามารถปลูกได้ทั้งปี และสามารถทนอยู่ใต้น้ำได้นานถึง 2 อาทิตย์ ดังนั้นจึงเหมาะกับพื้นที่นาภาคกลางที่เกิดน้ำท่วมฉับพลันได้ง่าย หอมชลสิทธิ์มีผลผลิตข้าวเปลือกในระดับ 900 – 1000 กก./ไร่ Source: http://dna.kps.ku.ac.th/index.php/news-articles-rice-rsc-rgdu-knowledge/rice-breeding-lab/homchonlasit-rice-variety

เจ๊กเชยเสาไห้ อร่อย-น้ำตาลต่ำ ข้าวที่ได้จากการแปรรูปข้าวเปลือก พันธุ์เจ๊กเชย ซึ่งเป็นพันธุ์พื้นเมืองปลูกในพื้นที่ จังหวัดสระบุรี เป็นแหล่งปลูกข้าวที่มีคุณภาพดี นุ่ม ไม่แฉะ ไม่แข็งกระด้าง ไม่เหนียวเละ เมื่อหุงสุกจะร่วนเป็นตัวไม่เกาะกันเป็นก้อน หุงขึ้นหม้อ ข้าวสุกจะนุ่ม ไม่แฉะ

ประวัติพันธุ์ ศูนย์วิจัยข้าวปัตตานีได้เก็บรวบรวมพันธุ์ข้าวจากแปลงเกษตรกรอำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส ในปี 2552 นำมาดำเนินการศึกษาวิจัยตามกระบวนการปรับปรุงพันธุ์ข้าวพื้นเมือง โดยปลูกคัดเลือกสายพันธุ์บริสุทธิ์ (Pure Line-Selection) ได้สายพันธุ์ PTNC09002-59

ข้าวเหนียวเขี้ยวงูเป็นข้าวพันธุ์พื้นเมือง ซึ่งนางสาวอรพิน วัฒเนสก์ ได้ขอเชื้อพันธุ์ข้าวเหนียวเขี้ยวงูจำนวน 28 สายพันธุ์ๆละ 10-15 กรัม มีความงอกไม่ต่ำกว่าร้อยละ 90 จากศูนย์ปฏิบัติการและเก็บเมล็ดเชื้อพันธุ์ข้าวแห่งชาติ มาปลูกศึกษาและคัดเลือกพันธุ์ โดยนายพายัพภูเบศวร์ มากกูล ซึ่งพิจารณาจากสายพันธุ์ที่เป็นข้าวเหนียว และคัดเลือกไว้จำนวน 3 สายพันธุ์ จากนั้นจึงได้เริ่มทำการคัดเลือกพันธุ์บริสุทธิ์ ตั้งแต่ปี 2549 – 2551 จนได้สายพันธุ์บริสุทธิ์ทั้ง 3 สายพันธุ์ รวมทั้งบันทึกลักษณะประจำพันธุ์ไว้ทั้งหมด ปี 2549-2554

ข้าวกล้องงอกสินเหล็ก มีดัชนีน้ำตาลต่ำ-ปานกลาง ป้องกันโรคเบาหวาน ช่วยยับยั้งเซลล์มะเร็ง ประวัติของเข้ากล้องงอกสินเหล็ก ข้าวสินเหล็กเป็นข้าวพันธุ์ผสมระหว่างเข้าเจ้าหอมนิล กับข้าวขาวดอกมะลิ 105 เป็นข้าวที่มีลักษณะมีกลิ่นหอมน่ารับประทาน รูปร่างเม็ดยาวเร็วมีความไวต่อแสง ปลูกได้ตลอดทั้งปีมีความต้านทาน

มีโปรตีนสูงมีธาตุเหล็กมีสังกะสี ประวัติของข้าวเจ้าหอมมะลิ 105 ลักษณะเป็นข้าวเจ้าหอม พันธุ์ข้าวชนิดนี้ถูกนำมาโดยนายสุนทรสีหะเนินเจ้าพนักงานกรมการข้าวรวบรวมมาจากอำเภอบางค้าจังหวัดฉะเชิงเทราเมื่อพุทธศักราช 2493 ถึงพุทธศักราช 2494 เสร็จแล้วนำไปคัดเลือกแบบ พันธุ์เป็นแบบบริสุทธิ์

ข้าวไรซ์เบอร์รี่ Riceberry ประวัติ / History ข้าวไรซ์เบอร์รี่(Riceberry)เป็นข้าวเจ้าพันธุ์ใหม่ที่ได้รับการคัดเลือกและพัฒนาพันธุ์ โดยการผสมข้ามพันธุ์ระหว่าง ข้าวเจ้าหอมนิล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (พันธุ์พ่อ) กับ ข้าวขาวดอกมะลิ 105(ข้าวหอมมะลิ) จากสถาบันวิจัยข้าว (พันธุ์แม่) โดยเริ่มผสมพันธุ์เมื่อปี พ.ศ. 2545 ณ ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จ. นครปฐม เมื่อได้ลูกผสม F1 ปล่อยให้มีการผสมตัวเอง แล้วเก็บเมล็ด F2 มาปลูกต่อซึ่งมีจำนวนมากกว่า 10,000 ต้น ทำการคัดเลือกต้น F2 จากการสังเกตลักษณะทรงต้นที่ให้ผลผลิตดี, การติดเมล็ดดี, รูปร่างเมล็ดเรียวยาว จากนั้นประเมินคุณภาพเมล็ดโดยกระเทาะเมล็ดแล้วสังเกตความสม่ำเสมอ สังเกตความใส-ขุ่นของเมล็ด การแตกหักจากการสี แล้วจึงคัดเลือก F3 family เพื่อปลูกและคัดเลือกครอบครัวที่มีต้น ที่ให้ผลผลิตสูง ติดเมล็ดดี