รวมสายพันธุ์ข้าวนานาชนิดที่มีอยู่ในประเทศไทย

ปรากฏชื่อในตำรายาไทย กล่าวว่า ข้าว เหนียวกัญญามีใบสีดำ เมล็ดสั้นมีสีดำ รสออกมันขม ใช้เป็นยาบำรุงโลหิต มีคนเคยบอกว่า ข้าว สายพันธุ์นี้หายาก

สภาวะโลกร้อนได้ทำให้การปลูกข้าวในปัจจุบันต้องเผชิญกับมหาอุทกภัย และปัญหาการระบาดของโรคแมลงศัตรูพืชอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในเขตนาชลประทาน ภาคกลางรวมทั้งภาคเหนือตอนล่างที่มีระบบปลูกข้าวและการใช้ปุ๋ยเคมีในปริมาณสูง สภาวะโลกร้อนได้เอื่อต่อการระบาดของโรค แมลงศัตรูพืช โดยเฉพาะเพลี้ยกระโดดสี

ข้าวเหนียวธัญสิรินต้านทานโรคไหม้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานนามข้าว “ธัญสิริน” ซึ่งพัฒนาโดยหน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับสำนักวิจัยและพัฒนาข้าวกรมการข้าว และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา พัฒนาสายพันธุ์ข้าวเหนียวต้านทานโรคไหม้ โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลในการคัดเลือกร่วมกับการปรับปรุงพันธุ์แบบวิธีมาตรฐาน จนได้ข้าวเหนียวที่มีคุณภาพใกล้เคียงกับพันธุ์ กข 6 แต่มีความต้านทานโรคไหม้ ซึ่งเริ่มพัฒนาตั้งแต่ปี 2545 ใช้เวลาในการพัฒนาประมาณ 4 ปี Source: http://dna.kps.ku.ac.th/index.php/news-articles-rice-rsc-rgdu-knowledge/rice-breeding-lab/thunyasirin-rice-variety

ขาวดอกมะลิทนน้ำท่วม ทีมวิจัยดำเนินการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมมะลิ 80 ผ่านบรูณาการวิทยาการด้านเทคโนโลยีชีวภาพ โดยเน้นการใช้เทคนิคโมเลกุลเครื่องหมายดีเอ็นเอในการคัดเลือก (DNA Marker Assisted Selection) ร่วมกับวิธีปรับปรุงพันธุ์แบบผสมกลับ (Backcrossing) เพื่อถ่ายทอดยีนที่ทนน้ำท่วมซึ่งทีมวิจัยค้นพบบนโครโมโซมที่ 9 เข้าสู่ข้าวขาวดอกมะลิ 105 วิธีการดังกล่าวช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการคัดเลือกและย่นระยะเวลาในการปรับปรุงพันธุ์ลง ผลจากการใช้กระบวนการทางเทคโนโลยีชีวภาพดังกล่าว ทำให้ได้พันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ที่มียีนทนน้ำท่วมฉับพลันเพิ่มเติมเข้ามา โดยยังคงลักษณะคุณภาพการหุงต้มและความอร่อยของข้าวขาวดอกมะลิไว้

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นผู้นำในสร้างพันธุ์ “ข้าวหอมมะลิ+4” ที่สามารถต้านทานโรคขอบใบแห้ง โรคไหม้คอรวง เพลี้ยกระโดด และทนน้ำท่วมฉับพลันได้พร้อมๆกัน โดยใช้เวลาเพียง 4 ปี ได้นำเอายีนจำนวนมากกว่า 10 ตำแหน่ง

ข้าวหอมนาปรังทนน้ำท่วม เป็นลูกผสมของข้าวทนน้ำท่วมกับข้าวขาวดอกมะลิ 105 หอมชลสิทธิ์ถูกคัดเลือกให้มีคุณสมบัติการหุงต้มแบบข้าวขาวดอกมะลิ เมล็ดข้าวมีกลิ่นหอม สามารถปลูกได้ทั้งปี และสามารถทนอยู่ใต้น้ำได้นานถึง 2 อาทิตย์ ดังนั้นจึงเหมาะกับพื้นที่นาภาคกลางที่เกิดน้ำท่วมฉับพลันได้ง่าย หอมชลสิทธิ์มีผลผลิตข้าวเปลือกในระดับ 900 – 1000 กก./ไร่ Source: http://dna.kps.ku.ac.th/index.php/news-articles-rice-rsc-rgdu-knowledge/rice-breeding-lab/homchonlasit-rice-variety

เจ๊กเชยเสาไห้ อร่อย-น้ำตาลต่ำ ข้าวที่ได้จากการแปรรูปข้าวเปลือก พันธุ์เจ๊กเชย ซึ่งเป็นพันธุ์พื้นเมืองปลูกในพื้นที่ จังหวัดสระบุรี เป็นแหล่งปลูกข้าวที่มีคุณภาพดี นุ่ม ไม่แฉะ ไม่แข็งกระด้าง ไม่เหนียวเละ เมื่อหุงสุกจะร่วนเป็นตัวไม่เกาะกันเป็นก้อน หุงขึ้นหม้อ ข้าวสุกจะนุ่ม ไม่แฉะ

ประวัติพันธุ์ ศูนย์วิจัยข้าวปัตตานีได้เก็บรวบรวมพันธุ์ข้าวจากแปลงเกษตรกรอำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส ในปี 2552 นำมาดำเนินการศึกษาวิจัยตามกระบวนการปรับปรุงพันธุ์ข้าวพื้นเมือง โดยปลูกคัดเลือกสายพันธุ์บริสุทธิ์ (Pure Line-Selection) ได้สายพันธุ์ PTNC09002-59

ข้าวเหนียวเขี้ยวงูเป็นข้าวพันธุ์พื้นเมือง ซึ่งนางสาวอรพิน วัฒเนสก์ ได้ขอเชื้อพันธุ์ข้าวเหนียวเขี้ยวงูจำนวน 28 สายพันธุ์ๆละ 10-15 กรัม มีความงอกไม่ต่ำกว่าร้อยละ 90 จากศูนย์ปฏิบัติการและเก็บเมล็ดเชื้อพันธุ์ข้าวแห่งชาติ มาปลูกศึกษาและคัดเลือกพันธุ์ โดยนายพายัพภูเบศวร์ มากกูล ซึ่งพิจารณาจากสายพันธุ์ที่เป็นข้าวเหนียว และคัดเลือกไว้จำนวน 3 สายพันธุ์ จากนั้นจึงได้เริ่มทำการคัดเลือกพันธุ์บริสุทธิ์ ตั้งแต่ปี 2549 – 2551 จนได้สายพันธุ์บริสุทธิ์ทั้ง 3 สายพันธุ์ รวมทั้งบันทึกลักษณะประจำพันธุ์ไว้ทั้งหมด ปี 2549-2554

ข้าวกล้องงอกสินเหล็ก มีดัชนีน้ำตาลต่ำ-ปานกลาง ป้องกันโรคเบาหวาน ช่วยยับยั้งเซลล์มะเร็ง ประวัติของเข้ากล้องงอกสินเหล็ก ข้าวสินเหล็กเป็นข้าวพันธุ์ผสมระหว่างเข้าเจ้าหอมนิล กับข้าวขาวดอกมะลิ 105 เป็นข้าวที่มีลักษณะมีกลิ่นหอมน่ารับประทาน รูปร่างเม็ดยาวเร็วมีความไวต่อแสง ปลูกได้ตลอดทั้งปีมีความต้านทาน

มีโปรตีนสูงมีธาตุเหล็กมีสังกะสี ประวัติของข้าวเจ้าหอมมะลิ 105 ลักษณะเป็นข้าวเจ้าหอม พันธุ์ข้าวชนิดนี้ถูกนำมาโดยนายสุนทรสีหะเนินเจ้าพนักงานกรมการข้าวรวบรวมมาจากอำเภอบางค้าจังหวัดฉะเชิงเทราเมื่อพุทธศักราช 2493 ถึงพุทธศักราช 2494 เสร็จแล้วนำไปคัดเลือกแบบ พันธุ์เป็นแบบบริสุทธิ์

ข้าวไรซ์เบอร์รี่ Riceberry ประวัติ / History ข้าวไรซ์เบอร์รี่(Riceberry)เป็นข้าวเจ้าพันธุ์ใหม่ที่ได้รับการคัดเลือกและพัฒนาพันธุ์ โดยการผสมข้ามพันธุ์ระหว่าง ข้าวเจ้าหอมนิล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (พันธุ์พ่อ) กับ ข้าวขาวดอกมะลิ 105(ข้าวหอมมะลิ) จากสถาบันวิจัยข้าว (พันธุ์แม่) โดยเริ่มผสมพันธุ์เมื่อปี พ.ศ. 2545 ณ ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จ. นครปฐม เมื่อได้ลูกผสม F1 ปล่อยให้มีการผสมตัวเอง แล้วเก็บเมล็ด F2 มาปลูกต่อซึ่งมีจำนวนมากกว่า 10,000 ต้น ทำการคัดเลือกต้น F2 จากการสังเกตลักษณะทรงต้นที่ให้ผลผลิตดี, การติดเมล็ดดี, รูปร่างเมล็ดเรียวยาว จากนั้นประเมินคุณภาพเมล็ดโดยกระเทาะเมล็ดแล้วสังเกตความสม่ำเสมอ สังเกตความใส-ขุ่นของเมล็ด การแตกหักจากการสี แล้วจึงคัดเลือก F3 family เพื่อปลูกและคัดเลือกครอบครัวที่มีต้น ที่ให้ผลผลิตสูง ติดเมล็ดดี